Trong bối cảnh ngành xây dựng Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển đổi số mạnh mẽ, BIM (Building Information Modeling) đã trở thành một yêu cầu bắt buộc trong các dự án hạ tầng. Việc áp dụng BIM không chỉ giúp các bên tham gia dự án trực quan hóa toàn bộ công trình trong không gian 3D mà còn tối ưu quy trình thiết kế, thi công và quản lý vận hành. Với kinh nghiệm thực tế trong việc triển khai mô hình BIM 3D cho nhiều công trình hạ tầng quy mô lớn, Hài Hòa đã chứng kiến rõ ràng cách BIM đang thay đổi hoàn toàn tư duy và cách thức xây dựng công trình tại Việt Nam. Bài viết này sẽ cùng bạn khám phá BIM đã và đang tạo ra những chuyển biến sâu sắc như thế nào trong thiết kế và thi công công trình hạ tầng hiện đại.
Vì sao BIM đặc biệt quan trọng với các công trình hạ tầng?
Nếu như trong các công trình dân dụng (như tòa nhà văn phòng, bệnh viện, nhà ở), BIM chủ yếu hỗ trợ mô hình hóa kiến trúc, kết cấu và hệ thống MEP, thì trong các công trình hạ tầng (như đường giao thông, cầu, đập, cống, hệ thống thoát nước…), vai trò của BIM còn rộng và phức tạp hơn nhiều. Hạ tầng không chỉ đòi hỏi mô hình 3D chính xác mà còn cần tích hợp dữ liệu địa hình, địa chất, trắc địa và thủy văn — những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến an toàn và hiệu quả thiết kế.
BIM trở nên thiết yếu đối với công trình hạ tầng bởi những lý do sau:
- Quy mô lớn và cấu trúc phức tạp: Dự án hạ tầng thường trải dài trên diện tích rộng, có nhiều hạng mục kỹ thuật liên kết chặt chẽ, đòi hỏi quản lý dữ liệu và phối hợp đồng bộ.
- Phối hợp đa ngành: BIM cho phép các nhóm kiến trúc – kết cấu – MEP – giao thông – thủy lợi – địa hình làm việc trên cùng một nền tảng, giúp phát hiện và xử lý xung đột ngay từ giai đoạn thiết kế.
- Tích hợp dữ liệu không gian: Việc kết nối thông tin địa lý, trắc địa và địa hình trong mô hình BIM giúp nâng cao độ chính xác của thiết kế, đồng thời hỗ trợ tốt hơn cho thi công và bảo trì công trình sau này.
BIM đang thay đổi cách thiết kế công trình hạ tầng
Từ 2D sang 3D – trực quan hóa toàn bộ công trình
Trước đây, các bản vẽ 2D khiến việc hình dung tổng thể công trình gặp nhiều hạn chế. Với mô hình BIM 3D, toàn bộ tuyến đường, cầu, hầm, đập hay hệ thống thoát nước được thể hiện trực quan, sinh động và có độ chính xác cao. Nhờ đó, các kỹ sư, chủ đầu tư và nhà thầu có thể dễ dàng nắm bắt được cấu trúc, cao độ, mối liên kết giữa các hạng mục, giúp việc ra quyết định trở nên nhanh chóng và chính xác hơn.
Phối hợp liên ngành hiệu quả hơn
BIM cho phép các nhóm thiết kế kết cấu – điện – cấp thoát nước – giao thông – địa hình làm việc đồng thời trên cùng một mô hình. Mọi thay đổi từ một bộ môn đều được cập nhật tự động, giúp giảm thiểu xung đột thiết kế và tăng độ chính xác của hồ sơ kỹ thuật. Đây là bước tiến vượt trội so với quy trình truyền thống, vốn dễ xảy ra sai lệch khi các bộ phận làm việc tách biệt.
Tự động hóa và phân tích thiết kế
Nhờ công nghệ BIM, quá trình thiết kế được hỗ trợ bởi các công cụ mô phỏng và tính toán thông minh:
- Mô phỏng dòng chảy, san nền, thoát nước để đánh giá hiệu quả kỹ thuật.
- Thực hiện phân tích va chạm, đảm bảo các hạng mục không xung đột trong không gian 3D.
- Tối ưu hóa thiết kế mặt cắt và khối lượng ngay từ giai đoạn thiết kế cơ sở.
Những tính năng này giúp kỹ sư nhanh chóng phát hiện và điều chỉnh sai sót, nâng cao chất lượng bản vẽ và tính khả thi của dự án.
Tiết kiệm thời gian và chi phí cho toàn bộ dự án
BIM giúp phát hiện lỗi thiết kế sớm, giảm đáng kể số lượng thay đổi trong quá trình thi công – vốn là nguyên nhân gây đội chi phí và chậm tiến độ. Khi thông tin được đồng bộ và chính xác, việc lập dự toán, bóc tách khối lượng hay quản lý tiến độ cũng trở nên nhanh chóng và minh bạch hơn.
Hài Hòa – Đơn vị tiên phong triển khai BIM cho công trình hạ tầng
Trong bối cảnh BIM đang trở thành yêu cầu bắt buộc đối với các dự án hạ tầng tại Việt Nam, Hài Hòa khẳng định vị thế đơn vị tiên phong trong tư vấn và triển khai BIM cho công trình giao thông, hạ tầng kỹ thuật và thủy lợi. Với đội ngũ hơn 100 kỹ sư và chuyên gia BIM giàu kinh nghiệm, Hài Hòa không chỉ am hiểu sâu về quy định, tiêu chuẩn và pháp lý của Việt Nam, mà còn ứng dụng linh hoạt các quy trình và công cụ BIM tiên tiến để mang lại giải pháp tối ưu cho từng dự án.
Khác với nhiều đơn vị chỉ dừng lại ở mô hình hóa cơ bản, Hài Hòa triển khai mô hình BIM 3D chi tiết theo từng cấp độ LOD, đồng thời thực hiện phối hợp liên ngành, phát hiện xung đột (clash detection) và chuẩn hóa dữ liệu mô hình phục vụ cho công tác quản lý dự án, lập hồ sơ thẩm định và vận hành công trình sau này.
Các dự án tiêu biểu trong nước do Hài Hòa triển khai BIM
- Dự án Quốc lộ 3 mở rộng (Sóc Sơn – Hà Nội)
Cấp công trình: Đặc biệt
Tổng mức đầu tư: 1.482 tỷ đồng
Phạm vi triển khai BIM: Mô hình hóa 3D toàn tuyến, bao gồm hệ thống đường, cầu, cống và thoát nước.
Hiệu quả đạt được: BIM giúp phát hiện sớm các xung đột kỹ thuật, tối ưu hóa khối lượng vật liệu, và hỗ trợ chủ đầu tư rút ngắn thời gian thẩm định hồ sơ thiết kế.
- Dự án Cầu vượt trên đường T4 (Hà Nam – Ninh Bình)
Cấp công trình: Cấp II
Tổng mức đầu tư: 1.059 tỷ đồng
Phạm vi triển khai BIM: Lập mô hình BIM kết cấu cầu, hệ thống thoát nước và đường dẫn hai bên.
Hiệu quả đạt được: Việc áp dụng BIM giúp điều phối hiệu quả giữa thiết kế cầu và hạ tầng giao thông xung quanh, giảm sai sót khi chuyển giao dữ liệu cho đơn vị thi công.
- Dự án Khu đô thị Hoàng Vân (TP. Hòa Bình)
Cấp công trình: Cấp III
Quy mô: 9,72 ha
Tổng mức đầu tư: 25.540 tỷ đồng
Phạm vi triển khai BIM: Mô hình hạ tầng kỹ thuật đô thị – bao gồm đường nội bộ, hệ thống cấp thoát nước, chiếu sáng và cảnh quan.
Hiệu quả đạt được: BIM giúp chủ đầu tư kiểm soát chi phí, trực quan hóa phương án quy hoạch và tối ưu tiến độ thi công đồng bộ giữa các hạng mục.
- Dự án Cao tốc Gia Nghĩa – Chơn Thành (Đắk Nông – Bình Phước)
Cấp công trình: Đặc biệt
Tổng mức đầu tư: 25.540 tỷ đồng
Phạm vi triển khai BIM: Mô hình hóa 3D tuyến cao tốc, hệ thống cầu, cống và các công trình phụ trợ.
Hiệu quả đạt được: BIM giúp đồng bộ thiết kế giữa các gói thầu, phục vụ công tác thẩm tra – thẩm định, và là nền tảng cho quản lý tiến độ (4D) trong giai đoạn thi công.
- Dự án Đập tràn Bù Gia Mập (Bình Phước)
Cấp công trình: Cấp III – nhóm B
Phạm vi triển khai BIM: Mô hình 3D kết cấu đập, cống xả và hệ thống kênh dẫn nước.
Hiệu quả đạt được: Mô hình BIM hỗ trợ phân tích lưu lượng, tối ưu phương án kết cấu và kiểm soát khối lượng thi công chính xác đến từng hạng mục.
Các dự án tiêu biểu nước ngoài do Hài Hòa triển khai BIM
Dự án: Cầu Takahasa (Nhật Bản) – LOD 300
Hài Hòa tạo mô hình BIM hiện trạng cho cầu Takahasa nhằm phục vụ công tác kiểm định và cải tạo. Mô hình được xây dựng chính xác đến từng chi tiết kết cấu, giúp đơn vị quản lý dễ dàng theo dõi tình trạng cầu và lên kế hoạch bảo trì hiệu quả.
Khẳng định năng lực dẫn đầu trong lĩnh vực BIM hạ tầng
Với năng lực triển khai toàn diện từ thiết kế, mô hình hóa đến phối hợp và quản lý dữ liệu BIM, Hài Hòa đã trở thành đối tác tin cậy của nhiều chủ đầu tư, tư vấn và nhà thầu lớn trên trong nước và quốc tế. Các dự án do Hài Hòa thực hiện không chỉ đáp ứng yêu cầu kỹ thuật, mà còn đạt chuẩn BIM quốc gia, giúp rút ngắn tiến độ, nâng cao chất lượng và minh bạch trong quản lý dự án hạ tầng.
Hài Hòa tiếp tục khẳng định vị thế tiên phong trong hành trình ứng dụng BIM cho hạ tầng giao thông và thủy lợi, góp phần thúc đẩy quá trình chuyển đổi số ngành xây dựng Việt Nam.